Kompleksowy przewodnik po chorobach skóry u psa: rozpoznawanie, przyczyny i leczenie

Podsumowanie artykułu

• Jeśli Twój pies źle się czuje, swędzi go skóra lub odczuwa ból, może to być stresujące nie tylko dla niego, ale również dla Ciebie i istnieje wiele różnych chorób skóry, które mogą powodować podobne objawy.
• Skóra Twojego psa działa jako bariera ochronna przed światem zewnętrznym i skóra utrzymuje delikatną równowagę między indywidualnymi czynnikami a lokalnymi mikroorganizmami, które naturalnie żyją na skórze Twojego psa.
• Jeśli skóra zostanie uszkodzona, ta równowaga zostaje zaburzona i normalne mikroorganizmy skórne mogą zacząć się rozmnażać i powodować problemy skórne.
• Ponieważ może być wiele podobieństw między różnymi chorobami skóry, zawsze zalecamy wizytę u lekarza weterynarii w celu postawienia dokładnej diagnozy i powszechne choroby skóry u psów obejmują pasożyty, alergie skórne, infekcje grzybicze, infekcje bakteryjne, problemy hormonalne i problemy autoimmunologiczne.
• Z pewnością jest to niepokojący widok, gdy Twój czworonożny przyjaciel traci sierść lub nadmiernie się drapie i zawsze możesz zbadać swojego psa u lekarza weterynarii, aby położyć kres niepewności.

Jeśli Twój pies źle się czuje, swędzi go skóra lub odczuwa ból, może to być stresujące nie tylko dla niego, ale również dla Ciebie. Problem polega na tym, że istnieje wiele różnych chorób skóry, które mogą powodować podobne objawy. Jak więc rozpoznać, co dokucza Twojemu pupilowi?

Przygotowaliśmy kompleksowy przewodnik po chorobach skóry u psa, aby pomóc Ci zrozumieć, co może dolegać Twojemu czworonożnemu przyjacielowi i kiedy warto udać się do lekarza weterynarii.

Zdrowa skóra

Skóra Twojego psa działa jako bariera ochronna przed światem zewnętrznym. Jej zadaniem jest chronić organizm przed szkodliwymi intruzami, takimi jak bakterie i drożdżaki. Skóra spełnia również wiele innych funkcji, np. reguluje temperaturę i zapobiega utracie płynów ustrojowych.

Przyjrzyjmy się temu bliżej.

Zdrowa skóra dzieli się na trzy warstwy:

Naskórek (warstwa zewnętrzna) – to część, którą widzimy. Jest pokryty wyspecjalizowanymi komórkami zwanymi keratynocytami. Tworzą one ochronną powierzchnię, która jest stale złuszczana i odnawiana.

Skóra właściwa (warstwa środkowa) – w tej warstwie znajdują się ważne struktury, takie jak mieszki włosowe i gruczoły łojowe. Te struktury wychodzą przez naskórek na powierzchnię skóry. Gruczoły łojowe wydzielają oleistą substancję zwaną sebum, która utrzymuje skórę Twojego pupila miękką i elastyczną, zapewniając jego ciału dodatkową ochronę. W skórze właściwej znajdują się również naczynia krwionośne.

Tkanka podskórna lub hipoderma (warstwa najgłębsza) – w tej warstwie znajdują się tłuszcz i mięśnie. Tłuszcz podskórny jest ważny dla izolacji i amortyzacji, a także jako rezerwa energii.

Dobry stan skóry i sierści jest ważny nie tylko dla pięknego wyglądu Twojego psa! Skóra i sierść odgrywają istotną rolę w utrzymaniu zdrowia Twojego pupila.

Jako złożony organ, skóra utrzymuje delikatną równowagę między indywidualnymi czynnikami, takimi jak odpowiedź immunologiczna Twojego psa (mechanizmy obronne) i jego bariera skórna, a lokalnymi mikroorganizmami, które naturalnie żyją na skórze Twojego psa.

Jeśli skóra zostanie uszkodzona, ta równowaga zostaje zaburzona, a normalne mikroorganizmy skórne, takie jak bakterie i drożdże, a nawet szkodliwe patogeny (mikroorganizmy chorobotwórcze) mogą zacząć się rozmnażać i powodować problemy skórne.

Powszechne choroby skóry u psów

Ponieważ może być wiele podobieństw między różnymi chorobami skóry, zawsze zalecamy wizytę u lekarza weterynarii w celu postawienia dokładnej diagnozy.

Tymczasem przyjrzyjmy się niektórym z najczęściej spotykanych chorób skóry u psów oraz temu, co może je powodować. Mamy nadzieję, że te informacje przydadzą Ci się podczas rozmowy z lekarzem weterynarii.

Pasożyty

Pasożyty są bardzo częstą przyczyną chorób skóry u psów, a najczęstszymi winowajcami są pchły. Wiemy, że sama myśl o tych obrzydliwych stworzeniach może być dość nieprzyjemna, ale ważne jest, aby zrozumieć, jaki wpływ mogą mieć na skórę Twojego pupila. Na szczęście stosowanie odpowiednich produktów przeciw pasożytom, zaleconych przez lekarza weterynarii, może pomóc w zapobieganiu niektórym z poniższych problemów.

Pchły

Te małe, brązowe, bezskrzydłe stworzenia szybko rozmnażają się na Twoim pupilu.

Ich jaja roznoszą się po Twoim domu, gdzie wykluwają się w małe larwy. Te larwy wpełzają w dywany lub szczeliny między deskami podłogowymi, żywiąc się martwym naskórkiem i odchodami dorosłych pcheł. Następnie tworzą kokony zwane poczwarkami, które mogą pozostawać w stanie uśpienia przez kilka tygodni, zanim wyklują się jako dorosłe pchły.

Cały ten proces, który nazywany jest cyklem życia pchły, możesz omówić bardziej szczegółowo z lekarzem weterynarii. Jak widzisz, żeby zapanować nad problemem i pozbyć się pcheł, nieodzowne jest nie tylko leczenie Twojego pupila, ale także zajęcie się środowiskiem, w którym żyje.

Oznaki, że pies ma pchły – Psy mające pchły często się drapią, ale mogą mieć również strupy i wyleniałe obszary na skórze powstałe wskutek gryzienia i drapania. Jeśli Twój pies nadmiernie się drapie, może być uczulony na ślinę pcheł, co fachowo nosi nazwę alergicznego pchlego zapalenia skóry. Możesz również zauważyć czarne/brązowe odchody pcheł w sierści Twojego pupila, a także same pchły. Możliwe jednak, że nie zauważysz żywych pcheł na swoim pupilu. Ponieważ nawet niewielka ilość śliny pcheł może wywołać reakcję alergiczną, bardzo często zdarza się, że psy uczulone na te pasożyty mają ich na sobie bardzo mało. Dlatego lekarz weterynarii może zalecić odpowiednią profilaktykę przeciwpchelną, nawet jeśli pchły nie są widoczne.

Roztocza

Najczęstszymi chorobami skóry powodowanymi przez roztocza u psów są demodekoza i sarkoptoza.

Mikroskopijne roztocza z rodzaju Sarcoptes powodują chorobę skóry zwaną świerzbem.

Psy zazwyczaj mają na sobie niewiele roztoczy Demodex i nie stanowi to dla nich większego problemu. Jednak u młodych psów lub psów z osłabionym układem odpornościowym roztocza te łatwiej mogą się mnożyć, prowadząc do rozwoju choroby znanej jako nużyca. Roztocza Sarcoptes są jednak zakaźne i mogą być przenoszone przez kontakt z zakażonymi zwierzętami zarówno na Twoje zwierzaki, jak i na Ciebie!

Oznaki roztoczy – Roztocza Demodex zwykle powodują miejscową utratę sierści bez towarzyszącego świądu. Jednak roztocza Sarcoptes drążą w skórze, powodując rozległy, intensywny świąd, strupy oraz utratę sierści.

Wszy

Wszy to małe pasożyty, które żyją na powierzchni skóry, żywiąc się krwią Twojego psa. Są mniej powszechne niż pchły czy roztocza i rzadko występują u psów żyjących w czystych warunkach, choć to się zdarza. Wszy zazwyczaj pojawiają się tam, gdzie są zatłoczone, niehigieniczne warunki, np. w hodowlach szczeniąt.

Oznaki wszy – Swędząca, łuszcząca się lub sucha skóra. Może również wystąpić utrata sierści, a jeśli się przyjrzysz, możesz zobaczyć wszy i ich jaja, które często przyczepiają się do okrywy włosowej.

Alergie skórne

Atopowe zapalenie skóry jest zazwyczaj związane z czynnikami środowiskowymi, takimi jak trawa, pyłki i roztocza kurzu domowego.

Alergiczne pchle zapalenie skóry, jak sama nazwa wskazuje, jest wynikiem reakcji alergicznej na ślinę pcheł. U Twojego psa mogą również występować alergie pokarmowe, choć są one mniej prawdopodobne. Najczęściej są to reakcje organizmu na białka pokarmowe, takie jak wołowina i kurczak.Nie można zapobiec rozwojowi alergii. Niektóre rasy psów genetycznie wydają się bardziej podatne niż inne. Jeśli Twój pies cierpi na alergie, będzie wymagał stałej opieki weterynaryjnej. Na szczęście przy odpowiednim leczeniu będzie mógł prowadzić zdrowe i szczęśliwe życie.

Oznaki alergii skórnych – Do typowych objawów należy zwiększony świąd oraz nawracające infekcje skóry i uszu. Twój pies może mieć rany, strupy i zaczerwienioną skórę. Może również nadmiernie lizać swoje łapy, pozostawiając plamy śliny na sierści, co sprawia, że jego łapy wyglądają na różowo-brązowe. Jeśli alergie skórne nie są leczone, skóra Twojego pupila może zmienić kolor i grubość. Psy cierpiące na alergie często drapią, gryzą i liżą swoją skórę zarówno w ciągu dnia, jak i w nocy.

Infekcje grzybicze  

Kiedy bariera skórna jest uszkodzona, normalne mikroorganizmy skórne mogą zacząć się mnożyć. Częstą przyczyną infekcji drożdżakowej u psów jest Malassezia pachydermatis. Ten drożdżak występuje na skórze zdrowych psów w niewielkiej liczbie, ale gdy skóra jest uszkodzona przez problemy takie jak alergie, szybko zaczyna się mnożyć.

Leczenie podstawowych problemów skórnych pomaga utrzymać infekcje drożdżakowe pod kontrolą. A regularne czyszczenie i suszenie skóry między fałdami zapobiega rozwojowi infekcji drożdżakowych w tych problematycznych obszarach.

Innym rodzajem infekcji grzybiczej jest dermatofitoza. Rozprzestrzenia się poprzez bezpośredni kontakt z zarażonymi zwierzętami lub skażonym środowiskiem i może być przenoszona na ludzi.

Oznaki infekcji grzybiczej – Psy cierpiące na zapalenie skóry spowodowane przez drożdżaki Malassezia mogą mieć tłustą sierść, a ich skóra wydziela drożdżowy odór. Często się drapią, a ich skóra może być zaczerwieniona, łuszcząca się, a czasem przebarwiona. Możliwe są również zmiany w obrębie pazurów – mogą być przebarwione, a z łożyska pazura może wydobywać się  ciemna, brązowa wydzielina. W przypadku dermatofitozy (grzybicy skóry), u psów często obserwuje się okrągłe, miejscowe wyłysienia z łuszczącym się i zaczerwienionym naskórkiem.

Infekcje bakteryjne

Wtórne infekcje bakteryjne skóry (ropne zapalenie skóry) są również bardziej powszechne u psów, które mają inne podstawowe schorzenia wpływające na odporność ich bariery skórnej i jej funkcję ochronną (np. alergie lub problemy autoimmunologiczne), ale możemy je również zaobserwować u psów z pofałdowaną skórą pyska, która działa jak pułapka na ciepło i wilgoć.

Obok terapii miejscowej i/lub doustnej antybakteryjnej, leczenie podstawowych problemów skórnych jest kluczowe, aby utrzymać infekcje bakteryjne pod kontrolą. Chociaż do leczenia aktywnej infekcji będą potrzebne środki przeciwdrobnoustrojowe lub antyseptyczne, przyszłym infekcjom zapobiegniesz tylko wtedy, gdy wyleczysz również chorobę podstawową. Wskazane jest również regularne czyszczenie i suszenie fałd skórnych Twojego psa.

Oznaki infekcji bakteryjnej – mogą się różnić w zależności od nasilenia. Możesz również zauważyć na skórze psa subtelne lub wyraźne obszary infekcji, jak w przypadku ropno-urazowego zapalenia skóry. Objawy mogą się nasilać, prowadząc do bardziej rozległych infekcji skóry. W takich przypadkach mogą pojawić się plamy, wypełnione ropą krosty, strupy, zaczerwienienie oraz zwiększony świąd skóry. Na skórze mogą być również widoczne wilgotne plamy lub śmierdząca wydzielina. W tych obszarach Twój futrzany przyjaciel może odczuwać dyskomfort.

Problemy hormonalne (choroby endokrynologiczne)

Zmiany skórne są powszechne u psów, które mają problemy hormonalne. Niedoczynność tarczycy (zmniejszona produkcja hormonów tarczycy) powoduje przerzedzenie sierści, a także przyrost masy ciała i letarg. Charakterystyczne jest symetryczne łysienie boków ciała. Psy z niedoczynnością tarczycy są również bardziej podatne na wtórne infekcje skóry, w tym ropne zapalenie skóry.

Hiperadrenokortycyzm (choroba Cushinga) przykład choroby endokrynologicznej, gdzie organizm zaczyna nadprodukcję hormonów steroidowych. Może to być spowodowane małym guzem na nadnerczu lub w mózgu, lub długotrwałym leczeniem steroidami. Zazwyczaj wtedy pies traci sierść, jego skóra staje się cieńsza i zmienia pigmentację. Wielu opiekunów zauważa też u swoich pupili zwiększone pragnienie i apetyt oraz nadprodukcję moczu.

Wahania hormonów płciowych mogą również powodować zmiany w obrębie sierści i skóry, którym często może zapobiec zabieg kastracji.

Oznaki problemów hormonalnych – Zmiany w obrębie skóry i sierści u zwierząt z chorobami endokrynologicznymi zazwyczaj nie powodują świądu (chyba że rozwinie się wtórna infekcja). Utrata lub przerzedzenie sierści u tych psów następuje symetrycznie, a psy wykazują również inne symptomy.

Problemy autoimmunologiczne

Kiedy pies ma chorobę autoimmunologiczną, oznacza to, że jego układ odpornościowy działa zbyt intensywnie i zaczyna atakować zdrowe komórki w organizmie. Istnieje kilka różnych przyczyn autoimmunologicznych problemów skórnych u psów, takich jak pęcherzyca liściasta (łac. pemphigus foliaceus) i toczeń rumieniowaty krążkowy (łac. discoid lupus erythematosus). Nie zawsze wiemy, co prowadzi do tej przesadzonej reakcji immunologicznej, ale u niektórych psów choroba autoimmunologiczna może być wywołana przez ekspozycję na słońce lub niektóre leki.

Oznaki choroby autoimmunologicznej – Należą do nich rany, strupy, zgrubienie naskórka, utrata sierści, bolesne pęcherze i owrzodzenia (rany skórne). Wtórne infekcje są powszechne.

Nowotwór

Rozumiemy, że słowo „nowotwór” budzi przerażenie u wielu opiekunów zwierząt domowych. Ale nowotwór skóry u psów często można leczyć, jeśli zostanie wykryty wystarczająco wcześnie.

Do powszechnych przykładów należą guzy komórek tucznych, czerniak złośliwy i rak płaskonabłonkowy.

Twój lekarz weterynarii będzie musiał przeprowadzić dalsze badania, aby postawić diagnozę, ponieważ wiele guzków skórnych może wyglądać podobnie. Jeśli chodzi o nowotwór skóry, czasami nawet nie wygląda on jak guzek, lecz jak rana, która się nie goi.

Badania pozwolą lekarzowi weterynarii opracować najlepszy plan leczenia, który może obejmować operację wraz z chemioterapią i radioterapią lub bez nich.

Niektóre nowotwory skóry są związane z ekspozycją na słońce (promieniowanie UV). Psy, które nie mają sierści, mają rzadką lub białą sierść, można posmarować bezpiecznym dla zwierząt ochronnym kremem przeciwsłonecznym, zwłaszcza we wrażliwych miejscach, takich jak nos, końcówki uszu i obszary bezwłose. Jeśli mają różową skórę warto również rozważyć unikanie ekspozycji na słońce w czasie największego nasłonecznienia.

Oznaki nowotworu skóry – Guzek lub obrzęk na skórze, zmiany w kolorze skóry, zaczerwienienie skóry i rany, które się nie goją, mogą być oznaką nowotworu skóry u Twojego pupila.

Co robić, jeśli mój pies ma chorobę skóry?

Z pewnością jest to niepokojący widok, gdy Twój czworonożny przyjaciel traci sierść lub nadmiernie się drapie. Na szczęście zawsze możesz zbadać swojego psa u lekarza weterynarii, aby położyć kres niepewności. Lekarz będzie musiał przeprowadzić kilka badań, aby zdiagnozować problem, ponieważ istnieje wiele schorzeń, które mogą wpływać na skórę Twojego pupila. Wyniki omówi z Tobą na bieżąco.

Pamiętaj, że diagnozowanie i leczenie chorób skóry może być długotrwałym i frustrującym procesem zarówno dla Ciebie, jak i dla lekarza. Aby wszystko przebiegało sprawnie, przedstaw lekarzowi weterynarii wszelkie obawy dotyczące zdrowia Twojego pupila.

Wiele dolegliwości skórnych może wyglądać podobnie dla niewprawnego oka, więc uzyskanie profesjonalnej diagnozy jest niezbędne dla zdrowia Twojego psa. Następnie lekarz może przepisać bezpieczne i skuteczne leki, które pomogą poradzić sobie z problemem.

Jak leczy się choroby skóry u psów?

Ze względu na szeroki wachlarz różnych chorób skóry u psów, dostępny jest również szeroki wachlarz różnych opcji leczenia!

W zależności od diagnozy Twój pupil może potrzebować następujących rozwiązań:

• Leczenie miejscowe – Szampon leczniczy, krople do uszu, chusteczki lub krem mogą pomóc w infekcjach grzybiczych i bakteryjnych, a także przynieść ukojenie zaczerwienionej skórze.
• Antybiotyki – Poważniejsze infekcje bakteryjne mogą wymagać zastosowania doustnych antybiotyków, które zawsze powinny być podawane zgodnie z zaleceniami lekarza weterynarii.
• Leki przeciwświądowe – Dostępnych jest wiele leków, które mogą pomóc złagodzić świąd skóry Twojego psa, w tym: sterydy, inhibitory JAK, przeciwciała monoklonalne i inhibitory kalcyneuryny. Lekarz weterynarii doradzi, jakie rozwiązanie jest najlepsze dla Twojego psa.
• Leczenie przeciwpasożytnicze – Preparaty miejscowe (punktowe) oraz tabletki doustne stosuje się w celu zapobiegania lub eliminacji pasożytów, szczególnie u psów podejrzewanych o alergię na pchły.
• Zmiany w diecie – Zapewnienie lepszej jakości diety lub suplementacja Twojego pupila kwasami tłuszczowymi omega-3 może pomóc w niektórych przypadkach. A jeśli u Twojego psa zostanie zdiagnozowana alergia pokarmowa, może on wymagać zastosowania ścisłej diety hipoalergicznej lub diety z nowym białkiem.
• Leczenie podstawowych schorzeń zdrowotnych – U zwierząt z chorobami autoimmunologicznymi, niedoczynnością tarczycy i chorobą Cushinga konieczne będzie leczenie tych schorzeń, aby mógł się poprawić stan ich skóry. To leczenie prawdopodobnie będzie trwało przez całe życie.
• Operacja – Niektóre schorzenia, takie jak nowotwory lub przewlekłe infekcje uszu, mogą wymagać leczenia chirurgicznego.

Zdrowie skóry jest niezwykle ważne dla dobrego samopoczucia naszego psa. Jeśli wydaje Ci się, że Twojemu pupilowi coś dolega, koniecznie zbadaj go u lekarza weterynarii. Wiele chorób skóry może wyglądać podobnie, więc ważne jest, aby uzyskać właściwą diagnozę.

Niestety niektórzy opiekunowie zbyt długo zwlekają z uzyskaniem porady, co może utrudnić diagnozowanie i leczenie. Twój lekarz opracuje najlepszy plan działania dla Ciebie i Twojego pupila, więc nie wahaj się, by szukać pomocy.